آخرین مطالب
امکانات وب
آموزشیاری موفق است که در بین سوادآموزان خود زندگی کند و با مشکلات آنها آشنا باشد .
در زمینه جذب و نگهداری سوادآموزان در کلاس باید نکات زیر مورد توجه قرار گیرد:
1- بیان واقعیت آموزش و جلوگیری از یاوه گویی – وعده های سرخرمن – مثل دادن هدیه و غیره بسیاری از آموزشیاران برای حضور سوادآموزان خود در کلاس وعده هدیه می دهند و تا حدودی موفق می باشند . اما این کار آموزشیار هدف کلی سازمان را زیر سوال برده و انگیزه مادی در سواد آموز می آفریند و حضور خود را ملزم به تشویق مادی می داند . همچنین توقعات را در حد بالائی تقویت می کند . پس سواد آموزی که بخاطر هدیه در سر کلاس حاضر شده زود انگیزه اش را از دست می دهد و این یکی از موانع نگه داری کلاس می باشد .
2- جلوگیری از بیچاره نشان دادن آموزشیار :
بسیار دیده می شود آموزشیار برای حضور سوادآموزان هنگام جذب خود را بیچاره – درمانده و غمگین نشان می دهد تا شاید سوادآموز دلش به حال او سوخته و در سر کلاس حاضر شود . با جملاتی مانند :
الف) اگر می توانی فقط هنگام حضور راهنما به سر کلاس من بیا !
ب) فقط به خاطر من بیا تا دوره ام را تمام کنم .
ج) دعا کن من از بدبختی خلاص شوم .
سوادآموزان خود را عامل بدبختی آموزشیار می دانند او را حقیر می دانند و با جملاتی مانند :
الف) وقت ندارم وقتی راهنما آمد زنگ بزن بیام .
ب)کارم زیاد است اما به خاطر تو که ار نون خوردن نیفتی می آیم .
ج) برایت دعا می کنم . خدا به دادت برسد . اگر درس هم بخوانم ، می شوم مثل تو و من نمی خواهم .
راهکارها ی اجرایی توسط آموزشیار :
1- تشریح صحیح فعالیت های سازمان نهضت سوادآموزی در دوره های قبل
- شناساندن سوادآموزان موفق دوره های قبل
- نظر خواهی از سوادآموزان برای مکان و ساعات کلاس گذاری
- نشان دادن خود به شکل مودب . موقر و همچنین علاقمند به حرفه خود
- حضور به موقع و قبل از سواد آموزان در کلاس
ما باید همیشه عادت داشته باشیم قبل از سوادآموزان در کلاس حاضر شده و همچنین کلاس را برای حضور آنان مرتب کنیم . نه اینکه توقع داشته باشیم آنان کلاس را برای ما آماده کنند . همچنین وسایل کمک آموزشی – دفتر حضور و غیاب و وسایر وسایل مثل گچ و ... در کلاس حاضر باشد . در آخر بعد از آنها و از کلاس خارج شویم و آنها را برای حضور گرم و صمیمی در کلاس بعدی تشویق کنیم و از سوادآموزان غایب نیز پیگیری به عمل آوریم .
فرض می کنیم که بستگان نزدیک یکی از سوادآموزان فوت کرده است – ما با حضور دسته جمعی با سوادآموزان دیگر در مجلس ترحیم شرکت و در غمش شریک باشیم. سوادآموزان دیگر با دیدن این صحنه آموزشیاران را غم خوار و همدرد اهالی روستا می دانند
2- دقت در وضعیت جسمی خود آموزشیار :
اکثر آموزشیاران خیلی ژولیده و افتاده و داغون در سر کلاس حاضر می شوند سوادآموزان نیز مانند دانش آموزان در وضعیت جسمی و پوشش آموزشیار دقت می کنند و تنوع را دوست دارند . همه از چهره بشاش و شاداب و برخورد و صمیمی و امیدوار لذت می برند حال اینکه بسیاری از ما افسرده . غمگین با لباسهای چروکیده در کلاس حاضر می شویم . مرتب و منظم بودن روحیه سوادآموز که کمی از کار فارغ شده شاداب می کند . و سوادآموز می خواهد آموزشیار خود را از خود سرحال تر ببیند .
3- همچنین امکانات و احتیاجات بزرگسالان ایجاب می کند در آموزش آنها غیر از روش های که متداول استفاده شود و برنامه آموزشی آنها هم فشرده منسجم و مربوط به مساله یا مشکل خاص باشد .
4- ما آموزشیاران نه تنها به انتقال دانش و اطلاعات به ذهن بزرگسالان می پردازیم بلکه راهنما و مشاور او هستیم . چون بزرگسال رشد یافته و شکل گرفته است و کلاس او و اطلاعات او بیش از یک کودک می باشد.
5- آموزش بزرگسالان توجه به حال دارد پس بزرگسالان را برای زمان حال – یا آینده ای نزدیک باید آموزش دهیم زیرا او با حال زیاد زندگی می کند و می خواهد مشکلاتی که در حال دارد را تا حدودی حل کند.
6- دانستن ویژگی های جسمی بزرگسالان نیز برای جذب بیشتر اهمیت بسزائی دارد. .
مثل نیازهای (بینائی و شنوائی ) که فضای کلاس را از نظر نور کافی و محیط آموزشی را مناسب گرداند و همچنین سرعت عمل و واکنش آنها که نحوه برخورد ما را باید تغییر دهد و حوصله زیادی را به این امر تخصیص دهیم چون آنها سرعت عمل کند تر دارند
7- نیازهای جسمانی – نیازهای امنیتی - نیاز به محبت و تعلق – نیاز به احترام – نیاز به شکوفائی – نیاز به دانش و آگاهی – نیازهای زیبا شناختی همه از نیاز هایی است که یک آموزشیار موفق باید به آنها توجه کامل داشته باشد و نه اکثریت لااقل کمی از آنها را برطرف گرداند .
8- دقّت کافی در گروهبندی سوادآموزان
در گروه بندی سوادآموزان باید قومیت و فرهنگ و نوع رابطه سوادآموزان در بیرون از کلاس در نظر گرفته شود .چرا که وقتی علت غیبت یکی سوادآموزان منظمم را بررسی کردم دریافتم که علت غیبت تمسخر هم گروهی اش می باشد .که با جابجایی گروه بازم حضور در جدی کلاس دارد .
9- نکته دیگراینکه سطح فرهنگ سوادآموزان رابایدبالابردچون بعضی ازآنان به خاطراینکه دیگران آنان رامسخره می کنند به کلاس نمی آیند . بایدآموزشیارسوادآموزرابه این حدازفرهنگ برساندکه هرکس سوادرابرای خودمی خواندواگرآموزشیاردرتدریس ازنظرات سوادآموزان کمک بگیردوآنان رادرتدریس سهیم سازدنتیجه بهتری دریادگیری آنان دارد .
با توجه به موارد و اقدامات انجام شده توسط آموزشیار در بعضی از موارد که آموزشیاران موفق نمی شوند لازم است مسئولین اداره نیز حضور داشته باشند .
راهکارهای پیشنهادی برای اجرا توسط مسئولین اداره
1- تشکیل گروه بهبود کیفیت و حضور آنها در جذب و پیگیری سوادآموزان
2- سازماندهی آموزشیاران موفق با توجه به شناخت آنها از روستاها
اغلب آموزشیاران در روستاهای قبلی خدمت خود به علت مقبولیت و شناخت ویژگی ها و خلق و خوی اهالی روستا می توانند در امر کلاس گذاری موفق تر باشند بنابراین در سازماندهی این نکته باید مورد توجه قرار گیرد .
3- هماهنگی با نهاد های دولتی از جمله بخشداری ها و دهیاریها وسازمان نظام وظیفه و......
4- نقش راهنمایان تعلیماتی
اگر راهنمایان و معاونین سوادآموزی درهربارحضورخوددرکلاس ازثمرات سوادومضرات بی سوادی سخنانی بیان کندسوادآموزبیشتربه سوی علم راغب ترمی شودراهنمایان می توانندتجارب خودرادراختیارآموزشیاران قراردهندچنانچه ازعنوان راهنمایان تعلیماتی مشخص می شوداین است که بایددرهرزمینه ای هدایت کننده آموزشیاران وسوادآموزان باشندراهنمایی است که باهربارحضورخوددرکلاس مشوق آموزشیاروسوادآموزاست وبرعکس راهنمایی است که باحضورخودموجب ایجاداضطراب وتشویش درفضای کلاس می گرددومسلم است که بازده مطلوبی راازنظریادگیری شاهدنخواهیم بود .
سخن آخر
یکی از مواردی که آموزشیاردررابطه بابزرگسالان درنظرداشته باشداین است که به مسائل ومشکلاتی که سوادآموزان درزندگی باآنهاروبروهستند باکمال دقت وعلاقه گوش دهدودرحدتوانایی خوددرحل مشکلات آنان نقش داشته باشدوبه عبارتی سنگ صبورآنان باشدودرهرفرصتی ازفوایدعلم آموزی برای آنان مطالبی بگویدوبه آنان یادآورشودکه بااین علم اندوزی به معلومات وآگاهـــی های آنان افزوده می شودچون سوادآموزان به یادگیری قرآن علاقه وافری دارند.
آموزشیارمی تواندبایاددادن قرآن ومقدساتی چون زیارت عاشوراو...آنان رابه سمت باسوادی سوق دهدوبابیان کردن احکام شرعی می تواندبه بسیاری ازابهامات وسوالات آنان دررابطه بااحکام جواب دهدویا آموزشیاربایاددادن مهارت های زندگی ازقبیل سیم کشی و...سوادآموزان رادرتوانمندساختن برای امورات زندگی یاری دهدوبه این باورمی رسدکه برای موفقیت در سیم کشی بایدازسوادبیشتری بهره مندباشد
دربعضی مواقع امکان تشکیل کلاس سوادآموزی درمدارس ومساجدوجودنداردآموزشیارمجبوراست که کلاس رادرمکانهای دیگری تشکیل دهدپس بایددرانتخاب مکان دقت زیادی داشته باشد .یک آموزشیار موفق و خوب باید در هنگام تدریس با توجه به سطح اطلاعات سوادآموزان مطالب درسی را ارائه نماید و از بکار بردن کلمات دشوار و پیچیده پرهیز کند .
در اغلب موارد سوادآموزان شدیدا به اندیشه های سنتی خود عادت کرده اند ،باید اعتماد شان را جلب کرد تا بعد بتوان عقاید تازه را جایگزین افکار آنان کرد . بزرگسالان معمولا در برابر انتقاد حساس تر هستند و موقع انتقاد حالت دفاعی به خود می گیرند و کلاس را ترک می کنند ، پس باید آموزشیار باید با توجه به سن و سال سوادآموزان با آنها برخورد کند البته بیشتر در حد راهنمایی و مشاوره .
از افکار و تجربیات مشخص بزرگسالان به عنوان یک وسیله آموزشی به مراتب بیشتر می توان استفاده کرد گاهی تجربه هایشان بیش از آموزشیار است .بزرگسالان بی سواد برای کسب تجارب عینی آمادگی بیشتری دارند تا تجارت تجریدی .اگر در امر آموزش پی در پی شکست بخورند کلاس درس را ترک می کنند. و به علت پیشگیری از شکست است که گاه در برابر پدیده های جدید مقاومت می کنند و تنها مایلند مطالبی را یاد بگیرند که در تقویت وضع موجودشان دخالت داشته باشد .
بنابراین لازم است با پرسش از مطالب آسان احساس پیروزی در آنها را تقویت کنیم . وقتی بزرگسالان نتوانند خوب ببینند و خوب بشنوند حس اعتماد به نفس آنها صدمه پذیر می شود و احتمال اینکه که عقاید منفی درباره خود پیدا کنند زیاد می شود .
نهضتِ ماندگار...